HARCERZE

ZDOBĄDŹ SPRAWNOŚCI INDYWIDUALNE

które można zdobywać w „Czuwam dla Ziemi”

  • Rozpoznała / rozpoznał po sylwetkach i liściach dziesięć drzew (np. dąb, brzozę, klon, leszczynę, wierzbę, topolę, lipę, sosnę, świerk, jodłę, modrzew). 
  • Rozpoznała / rozpoznał na rysunku lub zdjęciu po pięć gatunków roślin i zwierząt chronionych występujących w Polsce. 
  • Uczestniczyła / uczestniczył w wycieczce do lasu, ułożyła / ułożył i przedstawiła / przedstawił w zastępie pięć zasad zachowania się w lesie. 
  • Samodzielnie lub z zastępem zasadziła/zasadził drzewko w pobliżu swojego domu, na działce lub przy szkole. 
  • Wskazała / wskazał na mapie Polski parki narodowe oraz znajdujące się w okolicy (np. w gminie lub powiecie) rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe i wybrane pomniki przyrody. Wyjaśniła / wyjaśnił cele, dla których je utworzono. 
  • Uczestniczyła / uczestniczył w wycieczce do rezerwatu przyrody lub parku narodowego. Zachowywała / zachowywał się zgodnie z obowiązującym tam regulaminem. 
  • Brała /brał udział w pracy na rzecz środowiska naturalnego, np. w parku, na szlaku turystycznym, podczas imprezy ekologicznej. 
  • W swoim domu oszczędza wodę i energię elektryczną, dba o wykorzystanie surowców wtórnych. 
  • Przygotowała / przygotował w terenie posiłek dla zastępu, korzystając z kuchni polowej lub kuchenki turystycznej. 
  • Zadbała / zadbał o estetyczny wygląd polowego „stołu”. 
  • Przestrzegała / przestrzegał zasad higieny przy sporządzaniu posiłków i zapoznała / za- poznał z nimi zastęp. 
  • Przygotowała / przygotował śniadanie lub kolację dla domowników. 
  • Przygotowała / przygotował podwieczorek według własnego pomysłu. 
  • Prawidłowo posługiwała / posługiwał się sprzętem kuchennym (nożami, tłuczka- mi, maszynką do mielenia, garnkami i patelniami, cedzakiem). 
  • Ułożyła / ułożył urozmaicony jadłospis na kilkudniowy biwak lub na tydzień obozu dla całej drużyny. 
  • Przygotowała / przygotował dwudaniowy obiad dla rodziny, estetycznie go podając. 
  • Wybrała / wybrał na biwaku miejsce na kuchnię, urządziła / urządził ją funkcjonalnie. 
    • Wie, jakie są podstawowe miesięczne opłaty domowe. 
    • Zaoszczędziła / zaoszczędził pieniądze na wybrany przez siebie cel. 
    • Współuczestniczyła / współuczestniczył w organizowaniu akcji zarobkowej. 
    • Wymieniła / wymienił surowce wtórne, które zbierała / zbierał i segregowała / segregował. 
    • Oszczędnie gospodaruje wszelkimi materiałami. 
  • Ułożyła / ułożył urozmaicony jadłospis na kilkudniowy biwak lub na tydzień obozu dla całej drużyny. 
  • Przygotowała / przygotował dwudaniowy obiad dla rodziny, estetycznie go podając. 
  • Wybrała / wybrał na biwaku miejsce na kuchnię, urządziła / urządził ją funkcjonalnie. 
  • Skompletowała / skompletował zestaw podstawowych narzędzi do majsterkowania i umie się nimi bezpiecznie posługiwać. 
  • Oczyściła / oczyścił przedmioty z drewna, metalu i tworzyw sztucznych, nie niszcząc ich. 
  • Skleiła / skleił rozbitą porcelanę, plastik, metal. Przedstawiła / przedstawił swoje sposoby drobnych napraw na zbiórce zastępu. 
  • Wykonała / wykonał proste prace, jak np. ostrzenie noży, wymiana baterii    w latarce, kalkulatorze, radiu, wymiana uszczelki w kranie, naoliwienie zamka. 
  • Opiekowała / opiekował się harcówką przez okres próby: dokonała / dokonał w niej drobnych napraw lub zaproponowała / zaproponował nowe funkcjonalne i estetyczne rozmieszczenie wyposażenia. 
  • Konserwowała / konserwował sprzęt pionierski, sportowy lub obozowy. 
  • Skompletowała / skompletował sprzęt potrzebny na obozie drużyny lub szczepu. 
  • Wie, na czym polega inwentaryzacja, brała / brał udział w spisie z natury. 
  • Prowadziła / prowadził magazyn sprzętu na obozie drużyny lub w ciągu roku wraz z dokumentacją. 
  • Wskazała / wskazał najciekawsze jej / jego zdaniem strony w Internecie i uzasadniła / uzasadnił swój wybór. Odszukała / odszukał strony zaprzyjaźnionych środowisk harcerskich. 
  • Znalazła / znalazł w Internecie potrzebne mu informacje, wykorzystała / wykorzystał je na zbiórce. 
  • Skonfigurowała / skonfigurował konto w programie pocztowym, przesłała / prze- słał i odebrała / odebrał informacje za pomocą poczty elektronicznej, subskrybuje minimum jedną grupę dyskusyjną. 
  • Zapoznała / zapoznał się z popularnymi nazwami związanymi z Internetem. 
  • Umie znaleźć w sieci potrzebne oprogramowanie, zna rodzaje licencji i stosuje się do nich. 
  • Wyznaczyła / wyznaczył strony świata za pomocą busoli, słońca, gwiazd i drzew. 
  • Poruszała / poruszał się bezszelestnie po pomieszczeniu zamkniętym i w terenie, czołgając się i maskując swoją obecność. Rozpoznała / rozpoznał w lesie ślady ludzi, zwierząt i pojazdów. 
  • Uczestniczyła / uczestniczył w biegu terenowym poruszając się według znaków patrolowych. 
  • Zapamiętała / zapamiętał przebytą drogę w terenie leśnym i w mieście, wróciła / wrócił nią samodzielnie bez błądzenia. 
  1. W czasie gry lub zwiadu terenowego poprowadziła / poprowadził zastęp do określonego miejsca odległego o 2−3 km, odszukała / odszukał wyznaczony obiekt. 
  1. Na planie zaznaczyła / zaznaczył nazwy ulic i placów oraz ważne obiekty ośrodek zdrowia, aptekę, pocztę, straż pożarną, posterunek policji itp. 
  1. Poznała / poznał najbliższy obiekt godny zwiedzenia (zabytek, muzeum, osobliwość przyrodniczą itp.) i opowiedziała / opowiedział o nim na zbiórce zastępu. 
  1. Wyszukała / wyszukał interesujące informacje o swojej miejscowości w przewodniku, encyklopedii, Internecie oraz przedstawiła / przedstawił je zastępowi. 

mieście, okolicy, miejscach pamięci narodowej, muzeach itp. Kanon wymagań sprawności: 

  1. Poznała / poznał historię swojego regionu. W sposób szczególny interesuje się wybranym okresem lub miejscem. 
  1. Opracowała / opracował trasę kilkugodzinnej wycieczki i wykonała / wykonał projekt folderu turystycznego o niej. 
  1. Nawiązała / nawiązał niezbędne kontakty z gospodarzem terenu oraz obiektów i placówek ujętych w opracowaniu propozycji trasy wycieczkowej. 
  1. Przeprowadziła / prowadził dla kolegów / koleżanek ze swojego środowiska lub przyjezdnych wycieczkę opracowaną przez siebie trasą. 
  • Przygotowując żądaną informację, umiejętnie posłużyła / posłużył się przewodnikiem, encyklopedią, Internetem. 
  • Zlokalizowała / zlokalizował wybrany obiekt w nieznanym terenie, wykorzystując dostępne źródła informacji. 
  • Przeprowadziła / przeprowadził wywiad dotyczący ciekawostek wybranej miejscowości i zaprezentowała / zaprezentował go na zbiórce zastępu. 
  • W czasie obozu, biwaku lub rajdu zebrała/zebrał ciekawostki na temat odwiedzanych miejsc i ludzi, prezentując je potem kolegom. 
  • Wybrała / wybrał dziedzinę swoich zainteresowań i stale pogłębia swą wiedzę, odwiedzając miejsca związane z tym tematem. 
  • Zorganizowała / zorganizował wycieczkę zastępu (drużyny) do miejsc, w których znajdują się eksponaty z dziedziny jej / jego zainteresowań. 
  • Przeprowadziła / przeprowadził zwiad społeczny w czasie obozu lub biwaku, zdobywając wiedzę na temat historii i ważnych spraw mieszkańców regionu. 
  • Wykazała / wykazał się znajomością krain geograficznych i okresów dziejowych Polski. 
  • Estetycznie nakryła / nakrył stół do codziennego posiłku i uroczystego obiadu rodzinnego. 
  • Posprzątała / posprzątał kuchnię, umieszczając wszystko na właściwym miejscu. 
  • Zabezpieczyła / zabezpieczył przed zepsuciem wędliny, masło, pieczywo, mleko. 
  • Odkurzyła / odkurzył mieszkanie, stosując właściwy sprzęt i środki do podłóg, mebli, dywanów. 
  • Przygotowała / przygotował podwieczorek dla członków rodziny, zadbała / zadbał o właściwy wystrój miejsca spożywania posiłku. 
  • Pielęgnowała / pielęgnował kwiaty domowe (podlewanie, przesadzanie). 
  • Zrobiła / zrobił pranie, prawidłowo segregując rzeczy do prania, stosując odpowiednie proszki i płyny.
  • Pod opieką osoby dorosłej umyła / umył okna.
  • Zna środki czystości używane do utrzymania porządku w domu, wie, jak się je stosuje. Zna domowe sposoby i środki stosowane do czyszczenia, mycia różnych urządzeń domowych, zabezpieczania przed owadami itp.
  • Nauczyła / nauczył się posługiwać sprzętem gospodarstwa domowego.
  • Zrobiła / zrobił listę zakupów oraz zakupy potrzebne do całodziennego wyżywienia rodziny. Samodzielnie przygotowała / przygotował posiłek dla domowników.
  • Wykonała / wykonał drobne prace: przyszyła/przyszył guziki do koszuli, obrębiła / obrębił chusteczkę, naszyła / naszył łatę na spodnie, zacerowała / zacerował dziurę w swetrze. 
  • Uszyła / uszył ręcznie lub na maszynie drobny przedmiot, np. łapki do garnków, kieszeń na grzebienie w łazience, fartuszek kuchenny, worek na kapcie. 
  • Wyszyła / wyszył swój monogram lub znaczek sprawności na rękawie munduru. 

A CO DALEJ?

Praca w małych grupach

Spotkajcie się w zastępach lub radą drużyny i porozmawiajcie o akcji oraz o tym, jakie dostrzegacie potrzeby działań związane ze śmieciami w Waszej okolicy, co chcecie robić i jakie macie możliwości. Poniżej przedstawiamy przykładową propozycję, jaką możecie zrealizować w swoich zastępach. 

Chcąc kształtować postawy proekologiczne harcerzy, zachęcając ich do wprowadzenia dobrych ekonawyków, warto najpierw zastanowić się, jakie negatywne skutki przynoszą ich obecne działania. W tym celu skontaktujcie się z Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania (MPO) lub Punktem selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK), który działa w Waszej okolicy. Zazwyczaj mają one swoje działy edukacyjne. Zaproście specjalistę na zbiórkę drużyny (nawet online, choć jeśli to tylko możliwe, warto zorganizować warsztaty w ich siedzibie). Opowie o tym, jak codzienne nawyki ludzi wpływają na powiększanie się wysypisk śmieci, jak są szkodliwe dla środowiska oraz jak przeciwdziałać nadmiarowi śmieci. 

Dla zastępów warto zaplanować działania, których celem będzie zmiana codziennych nawyków na te dobre dla środowiska – niemarnowanie żywności, zmniejszenie generowania śmieci w gospodarstwie domowym, oszczędzanie zużycia prądu i wody. Niech wprowadzają je w „domowe życie”. To nie wszystko! Większość ludzi posiada w domu wiele zużytych, niepotrzebnych albo niedziałających przedmiotów. W ramach swoich działań, zastępy mogą dać im „drugie życie”. Warto wyjść z tym działaniem nieco dalej i zapytać, czy sąsiedzi nie mają u siebie rzeczy, których już nie potrzebują. 

W ten sposób szerzyć będziecie idee zero waste oraz ocalicie kilka dodatkowych przedmiotów przed wyrzuceniem na śmietnik. Można z nich zrobić własną grę planszową zastępu, czy stworzyć wiele innych rzeczy, które wykorzystywać będziecie w pracy jednostki jeszcze przez długi czas. Podejmowane działania warto dokumentować tworząc np. filmiki. Zastępy mogą wymieniać się później spostrzeżeniami, ale i nagraniami, inspirując się w ten sposób. Pamiętaj, aby całą drużyną podsumować Wasze działania, zaznaczając, że nawyki te należy na stałe wprowadzić do swojego życia. 

WYMAGANIA NA STOPIEŃ, KTÓRE MOŻNA SPEŁNIĆ

Ochotniczka/Młodzik: mam stały obowiązek domowy i wywiązuję się z niego; zaoszczędziłam/em niedużą sumę pieniędzy i wydałam/em ją na zaplanowany wcześniej cel; wyrobiłem w sobie pożyteczne domowe nawyki ekologiczne; w okresie próby uczestniczyłam/em w realizacji co najmniej dwóch zadań zespołowych zastępu; zdobyłam/em w czasie próby przynajmniej dwie sprawności. Tropicielka/Wywiadowca: ukończyłam/em próbę silnej woli, np. przez tydzień zrezygnowałam/em ze słodyczy, oglądania telewizji, gier komputerowych; przygotowałam/em uroczysty posiłek dla domowników lub uczestniczyłam/em w przygotowaniach świąt rodzinnych; zdobyłam/em w czasie trwania próby przynajmniej trzy sprawności, w tym przynajmniej jedną dwugwiazdkową. 

Organizator

Zespół Czuwam dla Ziemi: Agata Erhardt-Wojciechowska, Jakub Lasek, Aleksandra Berner, Adrianna Błażek, Klaudia Kubik, Magdalena Noszczyk, Anna Pospieszna, Kamila Smyczek, Emilia Wadas, Adrianna Zalewska.  

Korekta: Ewa Trystucha 

Kontakt: inspiracje@zhp.pl

ZHP realizuje działania sfinansowane ze środków Rządowego Programu Wsparcia Rozwoju Organizacji Harcerskich i Skautowych na lata 2018-2030 

Patronat Honorowy Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych